การค้าและอุตสาหกรรม ทั่วโลก
ไทย

ผู้นำเข้าของญี่ปุ่นไม่ได้ซื้อเฉพาะสินค้า—ตัวเลขสองชุดเผยบทบาทของธุรกรรมที่จับต้องไม่ได้

ติดตามสถิติโลกเกี่ยวกับการค้าและอุตสาหกรรม

หน้าแรก / บทความ

เหตุใดต้องแยก “สินค้า” ออกจาก “สิ่งที่ไม่ใช่สินค้า”

เมื่อพูดถึงการนำเข้า ภาพที่มักปรากฏขึ้นก่อนคือวัตถุดิบ ชิ้นส่วน หรือผลิตภัณฑ์ที่ขนส่งข้ามพรมแดน แต่กิจกรรมระหว่างประเทศของภาคธุรกิจไม่ได้มีเพียงสิ่งของที่จับต้องได้ การจ่ายเงินไปต่างประเทศสำหรับสิ่งที่ไม่ใช่สินค้าก็เป็นส่วนหนึ่งของความสัมพันธ์ทางการค้าเช่นกัน

ข้อมูลการสำรวจกิจกรรมพื้นฐานของบริษัทโดยกระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรมของญี่ปุ่นช่วยให้เห็นความแตกต่างนี้อย่างชัดเจน ในปีงบประมาณ 2023 ซึ่งระเบียนระบุช่วงเวลา 202401–202412 ญี่ปุ่นมีบริษัทที่นำเข้าสินค้าหรือสิ่งที่ไม่ใช่สินค้ารวม 9,839 บริษัท ขณะที่เมื่อนับเฉพาะบริษัทที่นำเข้าสินค้า จำนวนอยู่ที่ 8,415 บริษัทในปีงบประมาณ 2023 ช่วงเวลา 202401–202412

กล่าวอีกนัยหนึ่ง ขอบเขตของบริษัทที่เชื่อมโยงกับต่างประเทศจะกว้างขึ้นเมื่อไม่จำกัดคำว่า “นำเข้า” ไว้เฉพาะการเคลื่อนย้ายสินค้า ตัวเลขทั้งสองชุดจึงไม่ควรถูกนำไปใช้แทนกันโดยไม่ตรวจสอบนิยาม

ภาคการผลิตเป็นแกนสำคัญ แต่ไม่ใช่ภาพทั้งหมด

ภาคการผลิตมีน้ำหนักมากในโครงสร้างผู้นำเข้าของญี่ปุ่น ในปีงบประมาณ 2023 ช่วงเวลา 202401–202412 มีบริษัทภาคการผลิต 5,333 บริษัทที่นำเข้าสินค้าหรือสิ่งที่ไม่ใช่สินค้า และมีบริษัทภาคการผลิต 5,022 บริษัทที่นำเข้าสินค้าในช่วงเวลาเดียวกัน

อย่างไรก็ตาม จำนวนรวมทุกอุตสาหกรรมสูงกว่าจำนวนของภาคการผลิตทั้งสองนิยาม นี่แสดงให้เห็นว่าการนำเข้าไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะภายในโรงงานหรือห่วงโซ่การผลิตเท่านั้น บริษัทในอุตสาหกรรมอื่นก็มีความสัมพันธ์ด้านการจัดซื้อและการชำระเงินกับต่างประเทศเช่นกัน

ขอบเขตของบริษัทผู้นำเข้าทุกอุตสาหกรรมภาคการผลิต
นำเข้าสินค้าหรือสิ่งที่ไม่ใช่สินค้า ในปีงบประมาณ 2023 ช่วงเวลา 202401–2024129,839 บริษัท5,333 บริษัท
นำเข้าสินค้าเท่านั้น ในปีงบประมาณ 2023 ช่วงเวลา 202401–2024128,415 บริษัท5,022 บริษัท

ตารางนี้มีประโยชน์ตรงที่ทำให้เห็นสองมิติพร้อมกัน มิติแรกคือความแตกต่างระหว่าง “สินค้าเท่านั้น” กับ “สินค้าหรือสิ่งที่ไม่ใช่สินค้า” มิติที่สองคือความแตกต่างระหว่างภาคการผลิตกับทุกอุตสาหกรรม หากดูเพียงยอดรวมชุดเดียว ความแตกต่างด้านนิยามและโครงสร้างอุตสาหกรรมอาจถูกกลบไป

สิ่งที่ผู้อ่านด้านการค้าในไทยควรจับตา

สำหรับผู้ที่ติดตามความสัมพันธ์ทางธุรกิจกับญี่ปุ่น ประเด็นสำคัญไม่ใช่แค่ญี่ปุ่นนำเข้าสินค้าปริมาณเท่าใด แต่ยังรวมถึงคำถามว่า “บริษัทประเภทใดกำลังซื้อจากต่างประเทศ” และ “ข้อมูลนั้นนับธุรกรรมแบบใด”

หากสนใจตลาดสินค้าที่ข้ามพรมแดน จำนวนบริษัทผู้นำเข้าสินค้า 8,415 บริษัทในปีงบประมาณ 2023 ช่วงเวลา 202401–202412 เป็นกรอบที่ตรงกว่า แต่หากต้องการมองความเชื่อมโยงระหว่างบริษัทญี่ปุ่นกับต่างประเทศในความหมายที่กว้างขึ้น จำนวน 9,839 บริษัทในปีงบประมาณ 2023 ช่วงเวลา 202401–202412 จะครอบคลุมมากกว่า

ในทำนองเดียวกัน ตัวเลขภาคการผลิตเหมาะสำหรับทำความเข้าใจฐานการจัดซื้อของผู้ผลิต แต่ไม่ควรถูกตีความว่าเป็นจำนวนผู้นำเข้าทั้งหมดของญี่ปุ่น เพราะข้อมูลทุกอุตสาหกรรมยังรวมบริษัทนอกภาคการผลิตไว้ด้วย การอ่านสถิติอย่างถูกต้องจึงเริ่มจากการเลือกขอบเขตที่สอดคล้องกับคำถาม

ตัวเลขจำนวนบริษัทบอกอะไร และไม่บอกอะไร

จำนวนบริษัทช่วยบอกขนาดของฐานธุรกิจที่มีส่วนร่วมในการนำเข้า แต่ไม่ได้บอกมูลค่าธุรกรรมของแต่ละบริษัท บริษัทหนึ่งแห่งอาจมีรูปแบบการจัดซื้อแตกต่างจากอีกบริษัทอย่างมาก ดังนั้น จำนวนบริษัทจึงเหมาะสำหรับวิเคราะห์ “ความแพร่หลาย” ของกิจกรรม มากกว่าการใช้แทน “ขนาดทางการเงิน” ของตลาด

นอกจากนี้ การที่จำนวนบริษัทภายใต้นิยามกว้างสูงกว่าจำนวนผู้นำเข้าสินค้า ไม่ได้หมายความว่าธุรกรรมที่ไม่ใช่สินค้ามีมูลค่าสูงกว่าสินค้า ข้อมูลที่นำมาใช้ในบทความนี้รองรับเพียงข้อสังเกตว่า เมื่อขยายขอบเขตการนับ จำนวนบริษัทที่เกี่ยวข้องก็เพิ่มขึ้นเท่านั้น

ภาพที่ได้จึงแตกต่างจากการมองญี่ปุ่นผ่านยอดการค้าโดยรวมเพียงด้านเดียว บริษัทภาคการผลิตเป็นศูนย์กลางสำคัญของการนำเข้า ขณะเดียวกัน ความสัมพันธ์กับต่างประเทศยังขยายออกไปนอกขอบเขตสินค้าและนอกภาคการผลิต การแยกนิยามเหล่านี้ช่วยให้ผู้อ่านมองโครงสร้างความต้องการของภาคธุรกิจญี่ปุ่นได้ละเอียดและไม่สรุปเกินกว่าที่ข้อมูลรองรับ

出典