การค้าและอุตสาหกรรมของไทยเมื่อวางเทียบกับโลก

การค้าและอุตสาหกรรมในภาพรวมของโลก

สไลด์ชุดนี้แสดงตัวชี้วัดด้านการค้าและอุตสาหกรรม 5 ตัว ทีละหนึ่งเฟรม ได้แก่ การส่งออก การนำเข้า มูลค่าเพิ่มภาคการผลิต การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ และสัดส่วนสินค้าไฮเทค แต่ละเฟรมประกอบด้วยแผนภูมิแท่งเรียงอันดับ ค่าและอันดับของประเทศที่เน้น และเส้นแนวโน้มย้อนหลัง ข้อมูลทั้งหมดมาจาก World Development Indicators ของธนาคารโลก

‹

›‖

Exports of goods and services	33	ไทยส่งออกสินค้าและบริการคิดเป็น 70.0497% ของ GDP อันดับ 33 จาก 192 ประเทศ
Imports of goods and services	48	การนำเข้าของไทยอยู่ที่ 66.6974% ของ GDP อันดับ 48 จาก 192 ประเทศ
Manufacturing value added	12	มูลค่าเพิ่มภาคการผลิตของไทยอยู่ที่ 24.3303% ของ GDP อันดับ 12 จาก 203 ประเทศ
Foreign direct investment, net inflows	28	เงินลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศไหลเข้าสุทธิของไทยราว 14,302 ล้านดอลลาร์สหรัฐ อันดับ 28 จาก 204 ประเทศ
High-technology exports	21	สินค้าไฮเทคคิดเป็น 28.3058% ของสินค้าอุตสาหกรรมส่งออกของไทย อันดับ 21 จาก 186 ประเทศ

อ่านทีละเฟรม โดยดูค่าของไทยเทียบกับค่าของโลกและกับประเทศที่อยู่หัวและท้ายตารางในเฟรมนั้น ๆ ห้ามนำค่าหรืออันดับข้ามเฟรมมาเทียบกัน เพราะหน่วยต่างกัน (% ของ GDP, % ของสินค้าอุตสาหกรรมส่งออก, ดอลลาร์สหรัฐ) และจำนวนประเทศที่จัดอันดับก็ต่างกันตั้งแต่ 186 ถึง 204 ประเทศ

ประเด็นสำคัญ

ไทยเป็นประเทศที่ทั้งเปิดต่อการค้าและมีฐานการผลิตหนาในเวลาเดียวกัน ตัวเลขที่เด่นที่สุดคือมูลค่าการส่งออกสินค้าและบริการคิดเป็น 70.0497% ของ GDP ในปี 2024 อยู่อันดับ 33 จาก 192 ประเทศ สูงกว่าค่าของโลกที่ 29.1076% ราว 40.9 จุด ด้านการผลิต มูลค่าเพิ่มภาคอุตสาหกรรมการผลิตอยู่ที่ 24.3303% ของ GDP อันดับ 12 จาก 203 ประเทศ เทียบกับค่าของโลก 14.9944% ขณะที่สัดส่วนสินค้าไฮเทคในสินค้าอุตสาหกรรมส่งออกอยู่ที่ 28.3058% (อันดับ 21 จาก 186 ประเทศ) สูงกว่าค่าของโลก 24.7589% เล็กน้อย ภาพรวมจึงต่างจากประเทศขนาดใหญ่ที่พึ่งตลาดในประเทศเป็นหลัก เช่น ญี่ปุ่นซึ่งส่งออก 22.769% (อันดับ 141) หรือสหรัฐฯ 11.1075% (อันดับ 177)

ที่มา: World Bank, World Development Indicators — Exports of goods and services (% of GDP), Manufacturing value added (% of GDP), High-technology exports (% of manufactured exports) / https://data.worldbank.org/indicator/NE.EXP.GNFS.ZS

ตัวเลขล่าสุดของตัวชี้วัดหลัก

ตัวชี้วัดแรกของชุดนี้คือการส่งออกสินค้าและบริการเทียบกับ GDP ปี 2024 ไทยอยู่ที่ 70.0497% อันดับ 33 จากประเทศที่มีข้อมูล 192 ประเทศ นั่นคือสูงกว่าค่าของโลกที่ 29.1076% ประมาณ 2.4 เท่า และเมื่อนับจากท้ายตาราง ไทยอยู่ในลำดับที่ 160 ของกลุ่ม จึงจัดอยู่ค่อนไปทางกลุ่มบนอย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้เป็นสัดส่วนต่อ GDP ไม่ใช่มูลค่าการส่งออก และการอยู่อันดับต้น ๆ สะท้อนโครงสร้างเศรษฐกิจที่เชื่อมกับตลาดต่างประเทศมาก มากกว่าจะบอกถึงระดับความสามารถในการแข่งขันโดยตรง

ที่มา: World Bank, World Development Indicators — Exports of goods and services (% of GDP) / https://data.worldbank.org/indicator/NE.EXP.GNFS.ZS

ประเทศกลุ่มบนและกลุ่มล่าง

กลุ่มบนสุดของสัดส่วนการส่งออกต่อ GDP ได้แก่ ลักเซมเบิร์ก 191.533% ซานมาริโน 185.9928% ฮ่องกง 181.7913% สิงคโปร์ 178.7763% และไอร์แลนด์ 143.9846% ตามด้วยจิบูตี 126.4153% มอลตา 118.4861% สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ 106.8461% ส่วนใหญ่เป็นเศรษฐกิจขนาดเล็ก ศูนย์กลางการค้าผ่านแดนหรือศูนย์กลางการเงิน ซึ่งค่าที่เกิน 100% เกิดขึ้นได้ตามนิยาม ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เวียดนามอยู่ที่ 90.1542% (อันดับ 12)

กลุ่มล่างสุดได้แก่ ซูดาน 0.7209% เฮติ 3.4008% เอธิโอเปีย 5.5393% คิริบาส 5.9202% ซีเรีย 6.8101% และเนปาล 7.6219% ซึ่งมักเป็นประเทศรายได้น้อยที่เศรษฐกิจอิงตลาดในประเทศ หรืออยู่ในภาวะไม่ปกติ ไทยที่ 70.0497% จึงอยู่ในครึ่งบนของตาราง ใกล้กลุ่มเศรษฐกิจที่เชื่อมกับห่วงโซ่การผลิตข้ามพรมแดน แต่ยังต่ำกว่าเศรษฐกิจศูนย์กลางการค้าผ่านแดนที่อยู่หัวตารางอยู่มาก

ที่มา: World Bank, World Development Indicators — Exports of goods and services (% of GDP) / https://data.worldbank.org/indicator/NE.EXP.GNFS.ZS

สิบปีที่ผ่านมาเปลี่ยนไปอย่างไร

สัดส่วนการส่งออกต่อ GDP ของไทยอยู่ที่ 67.1711% ในปี 2013 ลดลงต่อเนื่องจนต่ำสุดที่ 51.4944% ในปี 2020 แล้วกลับขึ้นมาเป็น 65.3728% ในปี 2022 และ 70.0497% ในปี 2024 ซึ่งเป็นค่าสูงสุดของช่วง 12 ปีนี้ ด้านการนำเข้าเคลื่อนไหวคล้ายกัน คือ 65.2911% ในปี 2013 ต่ำสุด 46.3063% ในปี 2020 ขึ้นสูงสุด 67.4859% ในปี 2022 และอยู่ที่ 66.6974% ในปี 2024

มูลค่าเพิ่มภาคการผลิตกลับเคลื่อนไปอีกทาง จาก 27.5887% ในปี 2013 เหลือ 25.5553% ในปี 2020 ขึ้นมา 27.1516% ในปี 2021 แล้วลดเป็น 24.9793% ในปี 2023 และ 24.3303% ในปี 2024 รวมแล้วลดลงราว 3.3 จุดจากต้นช่วง ส่วนสัดส่วนสินค้าไฮเทคเพิ่มจาก 22.1461% ในปี 2013 เป็น 28.3058% ในปี 2024 หรือราว 6.2 จุด ขณะที่การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (ไหลเข้าสุทธิ) แกว่งแรงในแต่ละปี จาก 15,936 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2013 ลงไปติดลบ 4,294 ล้านดอลลาร์ในปี 2020 และกลับมาที่ 14,302 ล้านดอลลาร์ในปี 2024 ข้อมูลชุดนี้บอกทิศทางของตัวเลขได้ แต่ไม่ได้ระบุสาเหตุของการขึ้นลง

ที่มา: World Bank, World Development Indicators — Exports/Imports of goods and services (% of GDP), Manufacturing value added (% of GDP), High-technology exports (% of manufactured exports), Foreign direct investment, net inflows (BoP, current US$)

เทียบกับประเทศใกล้เคียง

ในด้านการส่งออกต่อ GDP ไทย 70.0497% (อันดับ 33) ต่ำกว่าเวียดนาม 90.1542% (อันดับ 12) และสิงคโปร์ 178.7763% แต่สูงกว่าเกาหลีใต้ 44.3582% (อันดับ 68) เยอรมนี 41.4341% (อันดับ 84) สหราชอาณาจักร 30.9842% ญี่ปุ่น 22.769% จีน 20.0229% และสหรัฐฯ 11.1075% ด้านการนำเข้า ไทย 66.6974% (อันดับ 48) ก็สูงกว่าเกาหลีใต้ 40.2843% เยอรมนี 37.6567% ญี่ปุ่น 23.638% และจีน 17.1755% ซึ่งอยู่อันดับ 184 จาก 192

ด้านมูลค่าเพิ่มภาคการผลิต ไทย 24.3303% อยู่อันดับ 12 ตามหลังกัมพูชา 27.8058% เกาหลีใต้ 26.618% จีน 24.8692% และเวียดนาม 24.4304% เพียงเล็กน้อย แต่สูงกว่าญี่ปุ่น 20.581% เยอรมนี 18.0067% สหรัฐฯ 10.7104% และสหราชอาณาจักร 7.985% สำหรับสัดส่วนสินค้าไฮเทค ไทย 28.3058% ต่ำกว่าฟิลิปปินส์ 60.9753% สิงคโปร์ 59.4298% มาเลเซีย 58.6277% และเวียดนาม 44.2569% แต่สูงกว่าจีน 26.2777% สหรัฐฯ 24.323% เยอรมนี 17.9773% และญี่ปุ่น 17.5547% ส่วนการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ ไทยราว 14,302 ล้านดอลลาร์ (อันดับ 28 จาก 204) อยู่ระหว่างญี่ปุ่น 16,160 ล้านดอลลาร์และเกาหลีใต้ 12,863 ล้านดอลลาร์ ขณะที่สิงคโปร์ 135,077 ล้านดอลลาร์และสหรัฐฯ 297,058 ล้านดอลลาร์อยู่คนละระดับ

ที่มา: World Bank, World Development Indicators — Exports/Imports of goods and services (% of GDP), Manufacturing value added (% of GDP), High-technology exports (% of manufactured exports), Foreign direct investment, net inflows (BoP, current US$)

วิธีอ่านตัวเลขเหล่านี้

ตัวเลขการส่งออก การนำเข้า และภาคการผลิตในหน้านี้เป็นสัดส่วนต่อ GDP ไม่ใช่มูลค่า ประเทศที่ GDP ใหญ่จึงมักได้ค่าที่ต่ำกว่าแม้มูลค่าการค้าจะสูง และในทางกลับกัน เศรษฐกิจที่ทำหน้าที่ค้าผ่านแดนอาจมีสัดส่วนเกิน 100% ได้ เช่นที่ปรากฏในกลุ่มบนของตาราง การเทียบไทยกับกลุ่มนี้จึงไม่ใช่การเทียบบนฐานเดียวกัน

สัดส่วนสินค้าไฮเทคคำนวณจาก "สัดส่วนในสินค้าอุตสาหกรรมส่งออก" จึงบอกองค์ประกอบของสินค้าที่ส่งออก ไม่ได้วัดระดับเทคโนโลยีของประเทศโดยตรง ส่วนการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศเป็นกระแสไหลเข้าสุทธิในรูปดอลลาร์สหรัฐ จึงติดลบได้ เช่น สวิตเซอร์แลนด์ราวลบ 108,396 ล้านดอลลาร์ และฮังการีราวลบ 62,191 ล้านดอลลาร์ ซึ่งหมายถึงการถอนทุนสุทธิ ไม่ได้แปลว่าไม่มีการลงทุน อีกทั้งค่าแต่ละปีแกว่งมาก การดูปีเดียวจึงยังไม่พอสรุปแนวโน้ม

นอกจากนี้ จำนวนประเทศที่ใช้จัดอันดับต่างกันในแต่ละตัวชี้วัด (186, 192, 203 และ 204 ประเทศ) จึงไม่ควรนำอันดับข้ามตัวชี้วัดมาเทียบกันตรง ๆ ข้อมูลทั้งหมดมาจาก World Development Indicators ของธนาคารโลก ซึ่งปรับปรุงเป็นรายปีและอาจมีการแก้ไขย้อนหลัง ตัวเลขที่แสดงจึงควรถือเป็นภาพ ณ เวลาที่เผยแพร่

ที่มา: World Bank, World Development Indicators / https://data.worldbank.org/indicator/NE.EXP.GNFS.ZS, https://data.worldbank.org/indicator/NE.IMP.GNFS.ZS, https://data.worldbank.org/indicator/NV.IND.MANF.ZS, https://data.worldbank.org/indicator/BX.KLT.DINV.CD.WD, https://data.worldbank.org/indicator/TX.VAL.TECH.MF.ZS

ดูExports of goods and servicesจากแผนที่และกราฟ

หัวตารางเป็นเศรษฐกิจขนาดเล็กและศูนย์กลางการค้าผ่านแดน เช่น ลักเซมเบิร์ก 191.533% และฮ่องกง 181.7913% ท้ายตารางคือซูดาน 0.7209% และเฮติ 3.4008% ไทยอยู่ในครึ่งบน สูงกว่าญี่ปุ่น 22.769% แต่ต่ำกว่าเวียดนาม 90.1542%

เส้นแนวโน้มลงไปต่ำสุดที่ 51.4944% ในปี 2020 แล้วขึ้นมา 70.0497% ในปี 2024 แผนภูมิแท่งแสดงช่วงห่างที่กว้างมาก จากต่ำกว่า 1% ถึงเกิน 190%

เลือกประเทศเพื่อเปรียบเทียบ

Imports of goods and services

หัวตารางคือฮ่องกง 177.7154% และลักเซมเบิร์ก 159.735% ท้ายตารางคือซูดาน 1.2745% และเวเนซุเอลา 9.2213% โดยจีน 17.1755% และสหรัฐฯ 14.2712% อยู่ในกลุ่มล่าง ส่วนไทยอยู่ค่อนไปทางกลุ่มบน

เส้นแนวโน้มต่ำสุด 46.3063% ในปี 2020 ขึ้นสูงสุด 67.4859% ในปี 2022 แล้วอยู่ที่ 66.6974% ในปี 2024 ระยะห่างระหว่างประเทศกว้างกว่าฝั่งส่งออกเล็กน้อยในกลุ่มล่าง

Manufacturing value added

หัวตารางคือเปอร์โตริโก 44.1443% และลิกเตนสไตน์ 34.1726% ท้ายตารางคือเบอร์มิวดา 0.3311% และหมู่เกาะเติกส์และหมู่เกาะเคคอส 0.447% ไทยอยู่ถัดจากเวียดนาม 24.4304% และจีน 24.8692% เพียงเล็กน้อย

เส้นแนวโน้มค่อย ๆ ลดจาก 27.5887% ในปี 2013 มาที่ 24.3303% ในปี 2024 ต่างจากฝั่งการค้าที่กลับขึ้น ประเทศกลุ่มบนเกาะกันแน่นในช่วง 24–30%

Foreign direct investment, net inflows

หัวตารางคือสหรัฐฯ 297,058 ล้านดอลลาร์ สิงคโปร์ 135,077 ล้านดอลลาร์ ท้ายตารางติดลบ เช่น สวิตเซอร์แลนด์ราวลบ 108,396 ล้านดอลลาร์ ไทยอยู่ระหว่างญี่ปุ่น 16,160 ล้านดอลลาร์และเกาหลีใต้ 12,863 ล้านดอลลาร์

เส้นแนวโน้มขึ้นลงแรง จาก 15,936 ล้านดอลลาร์ในปี 2013 ติดลบ 4,294 ล้านดอลลาร์ในปี 2020 และกลับมา 14,302 ล้านดอลลาร์ในปี 2024 ระยะห่างระหว่างประเทศหัวและท้ายตารางกว้างที่สุดในชุดนี้

High-technology exports

หัวตารางคือหมู่เกาะเคย์แมน 85.5232% ฮ่องกง 75.5707% และฟิลิปปินส์ 60.9753% ท้ายตารางมีหลายประเทศที่ 0.0% ไทยอยู่เหนือจีน 26.2777% และญี่ปุ่น 17.5547% แต่ต่ำกว่ามาเลเซีย 58.6277% และเวียดนาม 44.2569%

เส้นแนวโน้มค่อย ๆ ขึ้นจาก 22.1461% ในปี 2013 เป็น 28.3058% ในปี 2024 แผนภูมิแท่งแสดงกลุ่มบนที่ทิ้งห่างมาก ขณะที่ช่วง 20–30% มีประเทศเกาะกลุ่มกันหนาแน่น